{"id":1710,"date":"2016-01-25T15:40:30","date_gmt":"2016-01-25T15:40:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.noticenature.ie\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\/cen-fath-a-bhfuil-tabhacht-le-bitheagsulacht\/"},"modified":"2022-06-17T16:38:15","modified_gmt":"2022-06-17T16:38:15","slug":"cen-fath-a-bhfuil-tabhacht-le-bitheagsulacht","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\/cen-fath-a-bhfuil-tabhacht-le-bitheagsulacht\/","title":{"rendered":"C\u00e9n f\u00e1th a bhfuil t\u00e1bhacht le bith\u00e9ags\u00falacht?"},"content":{"rendered":"\n<p>Is \u00e9 an bhith\u00e9ags\u00falacht bun\u00fas bheatha an duine, an c\u00f3ras a thaca\u00edonn leis an mbeatha. D\u00e9anann \u00e9iceach\u00f3rais pr\u00f3isis aer\u00e1ide a rial\u00fa, fu\u00edoll\u00e1bhar a bhriseadh s\u00edos agus cothaithigh a athch\u00fars\u00e1il, uisce a scagadh agus a \u00edonghlanadh, cosaint a chur ar f\u00e1il i gcoinne tuilte, torth\u00falacht na hithreach a choime\u00e1d, an t-aer a \u00edon\u00fa agus acmhainn\u00ed n\u00e1d\u00fartha amhail adhmad, teicst\u00edl\u00ed agus, dar nd\u00f3igh, bia a chur ar f\u00e1il. B\u00edonn gach cine\u00e1l talmha\u00edochta ag brath go bun\u00fasach ar an mbith\u00e9ags\u00falacht, mar a bh\u00edonn acmhainn\u00ed bia mara agus fionnuisce.<\/p>\n\n<p>M\u00e1 leantar leis an gcaillteanas bith\u00e9ags\u00falachta seo, caillfear na seirbh\u00eds\u00ed riachtanacha a chuirtear ar f\u00e1il leis an mbith\u00e9ags\u00falacht agus n\u00ed bheidh an ghn\u00e9 r\u00edth\u00e1bhachtach den saol ann do na gl\u00fanta amach anseo.<\/p>\n\n<p>D\u00e9antar achoimre sa t\u00e1bla th\u00edos, a cuireadh in oiri\u00faint \u00f3n <a href=\"http:\/\/millenniumassessment.org\/en\/Index-2.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Millennium Ecosystem Assessment<\/a>, ar choincheap na seirbh\u00eds\u00ed \u00e9iceach\u00f3rais agus tarraing\u00edtear aird ann ar an t\u00e1bhacht a bhaineann le bith\u00e9ags\u00falacht shaibhir agus comhshaol sl\u00e1inti\u00fail a choime\u00e1d.<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><th><strong>Tac\u00fa<\/strong><\/th><th><strong>Sol\u00e1thar<\/strong><\/th><th><strong>Rial\u00e1il<\/strong><\/th><th><strong>Cult\u00far<\/strong><\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>Timthriall Cothaitheach<br\/>T\u00e1irgeadh Pr\u00edomh\u00fail<br\/>Foirmi\u00fa Ithreach<\/td><td>Bia<br\/>Fionnuisce<br\/>Adhmad agus Sn\u00e1ith\u00edn<br\/>Breosla<\/td><td>Rial\u00e1il Aer\u00e1ide<br\/>Rial\u00e1il Tuilte<br\/>Rial\u00e1il Galar<br\/>\u00cdon\u00fa Uisce<\/td><td>Aeist\u00e9ili\u00fail<br\/>Spiorad\u00e1lta<br\/>Oideachas\u00fail<br\/>\u00c1ineasa<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n<p><strong>Bith\u00e9ags\u00falacht &amp; Sl\u00e1inte<\/strong><\/p>\n\n<p>Is ionann \u00e9ags\u00falacht na mbeathachruthanna agus an bealach at\u00e1 ag an d\u00falra seice\u00e1lacha a chur i bhfeidhm, chun smacht a choinne\u00e1il ar lotnaid\u00ed agus v\u00edris a bh\u00edonn ina gc\u00fais le galair. T\u00e1 s\u00e9 riachtanach aer \u00far agus uisce glan a bheith ann ar mhaithe le sl\u00e1inte an duine. T\u00e1 \u00faisc agus d\u00edorthaigh \u00f3 phlanda\u00ed mar bhonn don chuid is m\u00f3 de ch\u00f3gais leighis thraidisi\u00fanta agus do go leor c\u00f3gais nua-aimseartha freisin. I l\u00e1thair na huaire, b\u00edonn breis is 3 billi\u00fan duine ag brath ar ch\u00f3gais phlandabhunaithe d\u00e1 bpr\u00edomhch\u00faram sl\u00e1inte. Le caillteanas na bith\u00e9ags\u00falachta ar fud an domhain, d\u2019fh\u00e9adfaimis a bheith ag cailleadh speicis planda\u00ed r\u00edth\u00e1bhachtacha n\u00e1r aims\u00edodh go f\u00f3ill, speicis arbh fh\u00e9idir a \u00fas\u00e1id chun galair a throid, amhail an ailse.<\/p>\n\n<p><strong>Bith\u00e9ags\u00falacht &amp; Talmha\u00edocht<\/strong><\/p>\n\n<p>Cuirtear sol\u00e1thar bia ilchine\u00e1lach ar f\u00e1il de thoradh na bith\u00e9ags\u00falachta, rud a theasta\u00edonn ar mhaithe le coth\u00fa cothrom an duine. T\u00e1 r\u00edth\u00e1bhacht ag baint le bith\u00e9ags\u00falacht gh\u00e9initeach a chaomhn\u00fa lena chinnti\u00fa gur f\u00e9idir planda\u00ed agus ainmhithe baile a chur in oiri\u00faint le go mbeadh siad faoi bhl\u00e1th i gcoinn\u00edollacha \u00e1iti\u00fala.<\/p>\n\n<p><strong>Bith\u00e9ags\u00falacht &amp; Gn\u00f3<\/strong><\/p>\n\n<p>B\u00edonn gn\u00f3lachta\u00ed ag brath ar acmhainn\u00ed bitheola\u00edochta an domhain amhail uisce glan agus amh\u00e1bhair ina ngn\u00e9ithe agus ina seirbh\u00eds\u00ed riachtanacha \u00f3 thaobh fheidhmi\u00fa a gcuid gn\u00edomha\u00edochta\u00ed laeth\u00fala. D\u00e1 bhr\u00ed sin, t\u00e1 s\u00e9 t\u00e1bhachtach go mbeadh sol\u00e1thar inbhuanaithe ann i gc\u00e1s na n-acmhainn\u00ed seo chun f\u00e1s eacnama\u00edochta a chinnti\u00fa.<\/p>\n\n<p><em>Ar Aghaidh:<a href=\"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\/athru-aeraide-agus-bagairti-do-bhitheagsulacht\/\">Athr\u00fa Aer\u00e1ide agus bagairt\u00ed do bhith\u00e9ags\u00falacht<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Is \u00e9 an bhith\u00e9ags\u00falacht bun\u00fas bheatha an duine, an c\u00f3ras a thaca\u00edonn leis an mbeatha. D\u00e9anann \u00e9iceach\u00f3rais pr\u00f3isis aer\u00e1ide a rial\u00fa, fu\u00edoll\u00e1bhar a bhriseadh s\u00edos agus cothaithigh a athch\u00fars\u00e1il, uisce a scagadh agus a \u00edonghlanadh, cosaint a chur ar f\u00e1il i gcoinne tuilte, torth\u00falacht na hithreach a choime\u00e1d, an t-aer a \u00edon\u00fa agus acmhainn\u00ed n\u00e1d\u00fartha [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":1679,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1710","page","type-page","status-publish","hentry","post"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>C\u00e9n f\u00e1th a bhfuil t\u00e1bhacht le bith\u00e9ags\u00falacht? - D\u00fail sa D\u00falra<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\/cen-fath-a-bhfuil-tabhacht-le-bitheagsulacht\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ga_IE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"C\u00e9n f\u00e1th a bhfuil t\u00e1bhacht le bith\u00e9ags\u00falacht? - D\u00fail sa D\u00falra\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Is \u00e9 an bhith\u00e9ags\u00falacht bun\u00fas bheatha an duine, an c\u00f3ras a thaca\u00edonn leis an mbeatha. D\u00e9anann \u00e9iceach\u00f3rais pr\u00f3isis aer\u00e1ide a rial\u00fa, fu\u00edoll\u00e1bhar a bhriseadh s\u00edos agus cothaithigh a athch\u00fars\u00e1il, uisce a scagadh agus a \u00edonghlanadh, cosaint a chur ar f\u00e1il i gcoinne tuilte, torth\u00falacht na hithreach a choime\u00e1d, an t-aer a \u00edon\u00fa agus acmhainn\u00ed n\u00e1d\u00fartha [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\/cen-fath-a-bhfuil-tabhacht-le-bitheagsulacht\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"D\u00fail sa D\u00falra\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100066240890743\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-06-17T16:38:15+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Notice_Nature\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.noticenature.ie\\\/ga\\\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\\\/cen-fath-a-bhfuil-tabhacht-le-bitheagsulacht\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.noticenature.ie\\\/ga\\\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\\\/cen-fath-a-bhfuil-tabhacht-le-bitheagsulacht\\\/\",\"name\":\"C\u00e9n f\u00e1th a bhfuil t\u00e1bhacht le bith\u00e9ags\u00falacht? - D\u00fail sa D\u00falra\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.noticenature.ie\\\/ga\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2016-01-25T15:40:30+00:00\",\"dateModified\":\"2022-06-17T16:38:15+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.noticenature.ie\\\/ga\\\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\\\/cen-fath-a-bhfuil-tabhacht-le-bitheagsulacht\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.noticenature.ie\\\/ga\\\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\\\/cen-fath-a-bhfuil-tabhacht-le-bitheagsulacht\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.noticenature.ie\\\/ga\\\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\\\/cen-fath-a-bhfuil-tabhacht-le-bitheagsulacht\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.noticenature.ie\\\/ga\\\/1600-2\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Maidir le D\u00fail sa D\u00falra\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.noticenature.ie\\\/ga\\\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"C\u00e9n f\u00e1th a bhfuil t\u00e1bhacht le bith\u00e9ags\u00falacht?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.noticenature.ie\\\/ga\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.noticenature.ie\\\/ga\\\/\",\"name\":\"D\u00fail sa D\u00falra\",\"description\":\"Action on Biodiversity Loss\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.noticenature.ie\\\/ga\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"ga-IE\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"C\u00e9n f\u00e1th a bhfuil t\u00e1bhacht le bith\u00e9ags\u00falacht? - D\u00fail sa D\u00falra","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\/cen-fath-a-bhfuil-tabhacht-le-bitheagsulacht\/","og_locale":"ga_IE","og_type":"article","og_title":"C\u00e9n f\u00e1th a bhfuil t\u00e1bhacht le bith\u00e9ags\u00falacht? - D\u00fail sa D\u00falra","og_description":"Is \u00e9 an bhith\u00e9ags\u00falacht bun\u00fas bheatha an duine, an c\u00f3ras a thaca\u00edonn leis an mbeatha. D\u00e9anann \u00e9iceach\u00f3rais pr\u00f3isis aer\u00e1ide a rial\u00fa, fu\u00edoll\u00e1bhar a bhriseadh s\u00edos agus cothaithigh a athch\u00fars\u00e1il, uisce a scagadh agus a \u00edonghlanadh, cosaint a chur ar f\u00e1il i gcoinne tuilte, torth\u00falacht na hithreach a choime\u00e1d, an t-aer a \u00edon\u00fa agus acmhainn\u00ed n\u00e1d\u00fartha [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\/cen-fath-a-bhfuil-tabhacht-le-bitheagsulacht\/","og_site_name":"D\u00fail sa D\u00falra","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100066240890743","article_modified_time":"2022-06-17T16:38:15+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@Notice_Nature","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\/cen-fath-a-bhfuil-tabhacht-le-bitheagsulacht\/","url":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\/cen-fath-a-bhfuil-tabhacht-le-bitheagsulacht\/","name":"C\u00e9n f\u00e1th a bhfuil t\u00e1bhacht le bith\u00e9ags\u00falacht? - D\u00fail sa D\u00falra","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/#website"},"datePublished":"2016-01-25T15:40:30+00:00","dateModified":"2022-06-17T16:38:15+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\/cen-fath-a-bhfuil-tabhacht-le-bitheagsulacht\/#breadcrumb"},"inLanguage":"ga-IE","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\/cen-fath-a-bhfuil-tabhacht-le-bitheagsulacht\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\/cen-fath-a-bhfuil-tabhacht-le-bitheagsulacht\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/1600-2\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Maidir le D\u00fail sa D\u00falra","item":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/eolas-faoi-duil-sa-dulra\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"C\u00e9n f\u00e1th a bhfuil t\u00e1bhacht le bith\u00e9ags\u00falacht?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/#website","url":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/","name":"D\u00fail sa D\u00falra","description":"Action on Biodiversity Loss","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"ga-IE"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1710","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1710"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1710\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1798,"href":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1710\/revisions\/1798"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1679"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.noticenature.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}